Với các trường hợp này chúng ta cần làm gì để giúp trẻ?
Tại sao trẻ lo lắng, căng thẳng khi phải đi học?
Như chúng ta đã biết, con trẻ có rất nhiều lo lắng và xuất hiện ở từng độ tuổi. Ngay từ bé, trẻ thường bám theo kêu khóc khi mẹ rời nhà đi chợ hay đi làm. lo âu thường gặp ở con nít 1 - 3 tuổi, tỷ lệ ngang nhau ở hai giới. Có thể phát khởi ở tuổi trước khi đi học, nhưng nhiều trường hợp bắt đầu ở 10 - 12 tuổi; thể nặng tiêu biểu là không chịu đi học.
Có nhiều duyên do dẫn đến hiện tượng trên:
Các yếu tố tâm lý xã hội: Trẻ nhỏ chưa trưởng thành và còn lệ thuộc vào mẹ; có nhiều lo sợ xảy ra trong giai đoạn phát triển như sợ mất mẹ, sợ mất ái tình của mẹ,... đặc biệt là sợ phải chia ly với mẹ (sợ mất mẹ). con trẻ chỉ cảm thấy an toàn khi có mặt cha mẹ mình.
Các Nhân tố tính cách: Việc con trẻ không muốn đi học, sợ đi học có thể là do trẻ nhận thức kém không theo kịp các bạn; trẻ khó thích nghi với môi trường mới do có điều kiện ăn ở, săn sóc dị biệt so với môi trường cũ... Một số trẻ thường chu đáo tỉ mỉ, muốn làm vui lòng, có khuynh hướng tuân thủ. Gia đình có khuynh hướng gắn bó chăm nom nhau, trẻ em được chiều chuộng, ba má quá quan tâm.
Việc thay đổi môi trường sống, chuyển trường, chuyển lớp, chuyển chỗ ở đều là các tình huống gây stress với những trẻ này.
nguyên tố di truyền: Các nghiên cứu gia đình cho thấy trẻ em bị lo lắng thường là con của người bị rối loạn lo âu chia ly thời trẻ.
nguyên tố học tập: trẻ thơ thường tập nhiễm tính cách của cha mẹ. bố mẹ bị lo âu ám ảnh sợ, con cái sẽ thích ứng với các tình cảnh mới với tính cách ám ảnh sợ, đặc biệt là với môi trường đường.
nguyên tố từ môi trường: Các nguyên tố bất lợi từ môi trường như điều kiện sinh hoạt và học tập nghèo nàn, trình độ nghiệp vụ sự phạm yếu kém, thỉnh thoảng trẻ bị bạn nạt hay bị cô giáo mắng, đánh, tạo áp lực...
ba má, nghiêm phụ nên gần gụi, cổ vũ trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo lắng khi đi học. (ảnh minh họa)
biểu hiện và giải pháp
Một số trẻ stress lo lắng khi đổi thay môi trường kèm theo các triệu chứng bệnh về thực thể như buồn nôn, đau dạ dày, đau chỗ này đau chỗ khác, đau đầu, đau bụng, choáng váng, chóng mặt, các triệu chứng này giống như cảm cúm. Ở trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên, có thể thấy các triệu chứng tiêu biểu về tim mạch và hô hấp, đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, choáng váng, nghẹt thở. Một số trẻ còn kèm theo các diễn đạt của rối loạn giấc ngủ như đòi mẹ hay người có quan hệ gắn bó nằm bên cạnh cho đến khi trẻ ngủ, sợ bóng tối, khó ngủ, ác mộng…
Với những trường hợp này, trước hết, chúng ta cần tĩnh tâm tìm hiểu nguyên nhân khiến con lo lắng, sợ đến trường. Khi tìm được nguyên cớ chính xác chúng ta mới có thể tìm được cách khắc phục thích hợp.
Bố mẹ nên gần gụi, lắng nghe và theo dõi những tâm can và biểu lộ của con cái. Tuyệt đối không tạo sức ép cho trẻ, đồng thời có thể góp ý để nghiêm phụ biết tình trạng của con, từ đó gắng khích lệ con nhiều hơn, giúp con dần làm quen với môi trường mới. Chúng ta cũng có thể nhờ càn tạo điều kiện để con ngồi gần, chơi cùng các bạn có tính cách vui vẻ, hòa đồng trong lớp để trẻ chóng vánh tìm được niềm vui kết thân khi đến trường.
Ngoài ra, ba má không nên diễn đạt thái độ quá sốt sắng hay bị chi phối khi trẻ kêu mệt, đau đầu, đau bụng, buồn nôn hoặc có các triệu chứng này. Vì khi đó, trẻ có thể càng cố tình tỏ ra trầm trọng hơn và viện vào cớ đó để nghỉ học, hay không làm những việc chúng không thích. bác mẹ cũng cần xác định rằng, những khó khăn này của trẻ không thể chấm dứt ngay nên cần bền chí để viện trợ con khắc phục.
Điều thiết thực nhất là bố mẹ nên chuẩn bị cho trẻ làm quen với môi trường mới ngay từ khi trẻ còn học ở bậc học dưới hay ở nhà bằng cách rèn cho con biết tuân một số luật lệ như ngồi yên, giữ lặng im trong khoảng thời gian nhất thiết, giúp con làm quen dần với các tri thức mới... Khi dạy con, cha mẹ cần chọn lựa theo ý thích của con và không nên theo kiểu bắt ép nhồi nhét. Hoạt động học tập nên xen kẽ với hoạt động chơi như vẽ, tô màu, xếp hình... ba má có thể dạy trẻ chuẩn y các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày như để trẻ đếm, lấy bát, đũa mỗi bữa cơm, đếm bậc cầu thang, chiếu lệ trừ số táo, số kẹo đã ăn...
Tuy nhiên, khi chúng ta đã tìm hiểu kĩ càng các căn do và đã kiên trì thực hành các cách khắc phục mà trẻ vẫn có biểu hiện lo lắng, sợ hãi tăng lên hoặc mỏi mệt, sút cân thì việc cần làm là đưa trẻ đến các chuyên gia sức khỏe tâm thần và tâm lý để nhận sự đánh giá tư vấn và viện trợ kịp thời.
ThS Tâm lý Nguyễn Như Phương
0 nhận xét:
Đăng nhận xét