Với các trường hợp này chúng ta cần làm gì để giúp trẻ?
vì sao trẻ lo âu, găng tay khi phải đi học?
Như chúng ta đã biết, trẻ nít có rất nhiều lo âu và xuất hiện ở từng độ tuổi. Ngay từ bé, trẻ thường bám theo kêu khóc khi mẹ rời nhà đi chợ hay đi làm. lo lắng thường gặp ở con trẻ 1 - 3 tuổi, tỷ lệ ngang nhau ở hai giới. Có thể khởi phát ở tuổi trước khi đi học, nhưng nhiều trường hợp bắt đầu ở 10 - 12 tuổi; thể nặng tiêu biểu là không chịu đi học.
Có nhiều căn do dẫn đến hiện tượng trên:
Các nguyên tố tâm lý từng lớp: Trẻ nhỏ chưa trưởng thành và còn lệ thuộc vào mẹ; có nhiều lo sợ xảy ra trong giai đoạn phát triển như sợ mất mẹ, sợ mất ái tình của mẹ,... đặc biệt là sợ phải chia ly với mẹ (sợ mất mẹ). trẻ em chỉ cảm thấy an toàn khi có mặt ba má mình.
Các yếu tố tính cách: Việc con nít không muốn đi học, sợ đi học có thể là do trẻ nhận thức kém không theo kịp các bạn; trẻ khó thích ứng với môi trường mới do có điều kiện ăn ở, coi sóc khác biệt so với môi trường cũ... Một số trẻ thường chu đáo kĩ càng, muốn làm vui lòng, có khuynh hướng tuân. Gia đình có thiên hướng gắn bó coi sóc nhau, trẻ nít được chiều chuộng, bác mẹ quá quan tâm.
Việc thay đổi môi trường sống, chuyển trường, chuyển lớp, chuyển chỗ ở đều là các tình huống gây stress với những trẻ này.
yếu tố di truyền: Các nghiên cứu gia đình cho thấy con trẻ bị lo lắng thường là con của người bị rối loạn lo âu chia ly thời trẻ.
yếu tố học tập: trẻ thơ thường tập nhiễm tính cách của bác mẹ. bố mẹ bị lo âu ám ảnh sợ, con cái sẽ thích ứng với các cảnh ngộ mới với tính cách ám ảnh sợ, đặc biệt là với môi trường đường.
yếu tố từ môi trường: Các nguyên tố bất lợi từ môi trường như điều kiện sinh hoạt và học tập nghèo nàn, trình độ nghiệp vụ sự phạm yếu kém, thỉnh thoảng trẻ bị bạn ăn hiếp hay bị cô giáo mắng, đánh, tạo sức ép...
bác mẹ, tía nên gần gụi, cổ vũ trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo lắng khi đi học. (ảnh minh họa)
tả và giải pháp
Một số trẻ stress lo âu khi thay đổi môi trường kèm theo các triệu chứng bệnh về thực thể như buồn nôn, đau dạ dày, đau chỗ này đau chỗ khác, đau đầu, đau bụng, choáng váng, chóng mặt, các triệu chứng này giống như cảm cúm. Ở trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên, có thể thấy các triệu chứng điển hình về tim mạch và hô hấp, đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, choáng váng, nghẹt thở. Một số trẻ còn kèm theo các tả của rối loạn giấc ngủ như đòi mẹ hay người có quan hệ gắn bó nằm bên cạnh cho đến khi trẻ ngủ, sợ bóng tối, khó ngủ, ác mộng…
Với những trường hợp này, đầu tiên, chúng ta cần bình tĩnh tìm hiểu căn nguyên khiến con lo âu, sợ đến trường. Khi tìm được căn do chuẩn xác chúng ta mới có thể tìm được cách khắc phục hợp.
cha mẹ nên gần gụi, lắng nghe và theo dõi những tâm sự và diễn tả của con cái. Tuyệt đối không tạo áp lực cho trẻ, đồng thời có thể góp ý để phụ thân biết tình trạng của con, từ đó cố kỉnh khích lệ con nhiều hơn, giúp con dần làm quen với môi trường mới. Chúng ta cũng có thể nhờ phụ thân tạo điều kiện để con ngồi gần, chơi cùng các bạn có tính cách vui vẻ, hòa đồng trong lớp để trẻ chóng vánh tìm được niềm vui kết giao khi đến trường.
Ngoài ra, ba má không nên bộc lộ thái độ quá sốt sắng hay bị chi phối khi trẻ kêu mệt, đau đầu, đau bụng, buồn nôn hoặc có các triệu chứng này. Vì khi đó, trẻ có thể càng cố tình tỏ ra trầm trọng hơn và viện vào cớ đó để nghỉ học, hay không làm những việc chúng không thích. Bố mẹ cũng cần xác định rằng, những khó khăn này của trẻ không thể kết thúc ngay nên cần bền chí để giúp đỡ con khắc phục.
Điều thiết thực nhất là bác mẹ nên chuẩn bị cho trẻ làm quen với môi trường mới ngay từ khi trẻ còn học ở bậc học dưới hay ở nhà bằng cách rèn cho con biết tuân thủ một số lệ luật như ngồi yên, giữ im lặng trong khoảng thời kì nhất thiết, giúp con làm quen dần với các kiến thức mới... Khi dạy con, bác mẹ cần tuyển lựa theo ý thích của con và không nên theo kiểu bắt ép nhồi nhét. Hoạt động học tập nên xen kẽ với hoạt động chơi như vẽ, tô màu, xếp hình... bác mẹ có thể dạy trẻ chuẩn y các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày như để trẻ đếm, lấy bát, đũa mỗi bữa cơm, đếm bậc cầu thang, làm phép trừ số táo, số kẹo đã ăn...
Tuy nhiên, khi chúng ta đã tìm hiểu tường tận các duyên cớ và đã bền chí thực hiện các cách khắc phục mà trẻ vẫn có biểu hiện lo lắng, sợ hãi tăng lên hoặc mỏi mệt, sút cân thì việc cần làm là đưa trẻ đến các chuyên gia sức khỏe thần kinh và tâm lý để nhận sự đánh giá tư vấn và giúp đỡ kịp thời.
ThS Tâm lý Nguyễn Như Phương
